Ἀπουσιολόγιο... | Τοῦ Ψυχοσάββατου οἱ ἄλλοι στοχασμοὶ του πατρός Κων/νου Καλλιανού
Μνημόσυνο Βασιλείου Λειβαδιώτη
«Τοὺς πιστοὺς δούλους σου, τοὺς πρὸς σὲ τὸν μόνον εὐεργέτην ἐκδημήσαντας, αὐτὸς ἀνάπαυσον...»
Ὅταν στὸ θερινὸ τ᾿ ἀπόβραδο ψάλλαμε τὰ παραπάνω, ὕστερα ἀνοίξαμε καὶ πάλι τὰ χαρτιὰ μας· αὐτὰ, δηλαδὴ, ποὺ ἄρχισαν νὰ γράφονται, ὡς ἄλλοι κατάλογοι, αἰῶνες τώρα καὶ κάθε χρόνο συμπληρώνονται μὲ νέα ὀνόματα: Ὀνόματα- ἀπουσίες ἀπὸ τὸν βίο ἐτοῦτο, ἀπὸ τὴν καθημερινότητα ποὺ μετράει ἕνα-ἔνα τὰ σκαλοπάτια ποὺ μᾶς ἀπόμειναν νὰ κατεβοῦμε, γιὰ νὰ διαβοῦμε τὸ κατώφλι καὶ τούτου τοῦ μίζερου ἐν πολλοῖς, ἀλλὰ πάντα ἑκλυστικοῦ βίου.
Πρὶν ἀπὸ λίγο, λοιπὸν, ἄνοιξε ὁ Κατάλογος καὶ τοῦ φετεινοῦ Ψυχοσάββατου, ὅπου κι ἀναγνώστηκαν μέσα στὸ γνωστὸ τὸ κλῖμα τῆς κατανύξεως, ἀλλὰ καὶ τῆς συγκινήσεως ποὺ προκαλεῖ ἡ «τῶν φίλων, ἀδελφῶν καὶ συγγενῶν» ἐνθύμησις, μὲ τὰ ὀνόματα τῶν Κεκοιμημένων. Στὰ ὁποῖα, ἀπὸ τὸ προηγούμενο Ψυχοσάββατο, ἔχουν προστεθεῖ κι ἄλλα ὀνόματα, κι ὁλοένα θὰ προστίθενται μέχρι νὰ γραφεῖ καὶ τὸ δικὸ μας, γιὰ νὰ τὸ ἀναγνώσει ὁ ἑπόμενος διαβαστής........ Καὶ καθὼς τὰ ὀνόματά τους ἀκούγονται μέσα στὸ ναὸ ποὺ ἔχει χωνέψει στοὺς καπνοὺς τοῦ ἑσπερινοῦ θυμιάματος, νομίζεις ὅτι ἡ ἀνάγνωση αὐτὴ, ἀνάγνωση ἐξάπαντος ἑνὸς περίεργου ἀπουσιολογίου, δὲν γίνεται τόσο γιὰ νὰ καταλάβουμε τὸ ποιοὶ μᾶς λείπουν, ἀλλὰ τὸ ὅτι, ἄν καὶ ἀπόντες, σήμερα εἶναι πάλι σιμὰ μας· ἔστω κι ὡς ἔνα σπυρὶ στάρι ἤ ἕνα κερὶ ποὺ σιγοκαίει μὲ ἰσχνὴ, κεχριμπαρένια φλόγα, ἀλλὰ κι ἔνα Ὄνομα:Ὄνομα δίχως ἐπίθετο· ὡστόσο γνώριμο, ἄν μάλιστα εἶναι χλωρὴ ἀκόμα ἡ ἀπουσία του....
Δὲν εἶναι διόλου εὔκολο νὰ προσπεράσεις τὴν Πανήγυρι τοῦ Ψυχοσάββατου, δίχως νὰ σταθεῖς σὲ κάποιες περιούσιες στιγμὲς ποὺ περιγράφονται μέσα στὰ μεστὰ ἀπό ποίηση, νοσταλγία, φιλανθρωπία καὶ ἔγνοια τροπάρια, ὥστε τὸ κάθε Ὄνομα ποὺ ἀκούγεται νὰ βρεῖ τὴν τιμὴ του στὶς σκηνὲς τῶν Ἁγίων. Γιατὶ πρώτη ποὺ μεριμνᾶ γιὰ τὴ λειτουργία τὴν ὑγιῆ τῆς Μνήμης εἶναι πάντα ἡ Ἐκκλησία. Ἴσως ἐπειδὴ γιὰ Ἐκείνη, ὅπως καὶ γιὰ τὸ Θεὸ, ὅλοι εἶναι Ζῶντες, ἀφοῦ κι ἡ Ἴδια θεωρεῖται ὡς ἡ Χώρα τῶν Ζώντων· ὅπως, δηλαδὴ, συμβαίνει σ᾿ ἕνα σπίτι, ὅπου ἄλλα μέλλη τῆς ἴδια οἰκογένειας εἶναι ξύπνια κι ἄλλα ἔχουν δεχθεῖ τὴ θωπεία τῆς ἀνάπαυσης ποὺ δίνει ὁ ὕπνος. Ὅμως ἐκεῖ μέσα ὅλοι γνωρίζουν πὼς εἶναι Ζῶντες .
Γι᾿ αὐτὸ καὶ τούτη τὴν ἱερὴ ἡμέρα τοῦ Ψυχοσάββατου αἰσθάνεσαι, καθὼς ἀνοίγεις ἕνα-ἕνα τὰ χαρτιὰ καὶ διαβάζεις τὰ ὀνόματατῶν Κεκοιμημένων, τὴν Παρουσία τους νὰ κομίζει μέσα σου ἐλπίδα καὶ φῶς, ἀναστάσιμο φῶς, ποὺ καταυγάζει ὅλα τὰ κύτταρα τοῦ εἶναι καὶ ἀφαιρεῖ τὸ μεσότοιχο ἐκεῖνο ποὺ στήνει ὁ θάνατος ὡς φραγμὸ καὶ ἀπελπιστικὴ μόνωση. Γιατὶ μέσα στὴν Ἐκκλησία ὁ θάνατος ἔχει καταργηθεῖ ἀπὸ Ἐκεῖνον ποὺ τὸν ἐπάτησε καὶ χάρισε, «τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι», ἀπὸ τὴν φωτεινὴ ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεώς Του, Ζωὴ. Ζωὴ ἀληθινὴ, ζωὴ αἰώνιο, ζωὴ ὅπου σιμὰ μας θὰ εἶναι πάντα τὸ ἐσφαγμένον Ἀρνίον (Ἀπ. 5, 6). Δὲ μᾶς ἀρκεῖ, στ᾿ ἀλήθεια, αὐτό;
Π κ ν κ
